Báo cáo Vĩ mô: Gián đoạn kéo dài tại eo biển Hormuz
00
Nhận định
Trung lập, rủi ro địa chính trị tại eo biển Hormuz kéo dài. Kịch bản cơ sở: giá dầu Brent trung bình 75 USD/thùng, GDP tăng 8,5%, CPI 4,5%. Kịch bản cao (95 USD/thùng): GDP 7,5%, CPI 5,0%.
Điểm nhấn
Gián đoạn tại eo biển Hormuz kéo dài và nghiêm trọng hơn dự báo ban đầu: lưu lượng vận chuyển hiện chỉ còn 5–10% so với mức trước khi gián đoạn, điều này có thể làm sụt giảm nguồn cung toàn cầu 8–10 triệu thùng/ngày (8–10% nguồc cung toàn cầu).
Giá dầu Brent nâng cao từ 70 USD/thùng lên 75 USD/thùng trong kịch bản cơ sở, phản ánh giá thực tế từ đầu năm đến nay đạt 87 USD/thùng (+24% so với dự báo cũ). Kịch bản cao đạt 95 USD/thùng, tương ứng +58,3% so với dự báo ban đầu.
Chính phủ triển khai các biện pháp hỗ trợ quy mô lớn: ứng 8.000 tỷ đồng cho Quỹ Bình ổn Xăng dầu, miễn/giảm thuế nhập khẩu, thuế GTGT, thuế bảo vệ môi trường, thuế tiêu thụ đặc biệt; tổng giá trị miễn giảm tính đến 30/6 ước tính 39.000 tỷ đồng. Kỳ vọng tăng tốc giải ngân đầu tư công để bù đắp tác động tiêu cực.
Việt Nam nhập siêu dầu khí với nhập khẩu tập trung từ Trung Đông (35%, trong đó Kuwait chiếm 79% nhập khẩu dầu thô). Nhập khẩu tăng mạnh tháng 4: dầu mỏ +3 lần, sản phẩm dầu khí +5 lần; tác động lạm phát trực tiếp qua giá xăng dầu bán lẻ bám sát Platts Singapore, gián tiếp qua chi phí sản xuất và logistics.
Lưu ý
Gián đoạn eo biển Hormuz tiếp tục kéo dài lâu hơn dự báo, đặc biệt nếu các cuộc đàm phán Mỹ/Israel–Iran không đạt thỏa thuận (những bất đồng cốt lõi về quyền tự do hàng hải và chương trình hạt nhân vẫn chưa giải quyết).
Mối đe dọa gián đoạn hệ thống tại eo biển Hormuz — nơi trung chuyển 20% lưu lượng dầu thế giới — có khả năng gây thiếu hụt nguồn cung thực tế khi lượng hàng tồn kho toàn cầu sụt giảm (hiện phủ đệm được khoảng 3 tháng từ tháng 5 đến cuối tháng 7/2026).
Lạm phát cao hơn dự báo: kịch bản cao (95 USD/thùng) có thể đẩy CPI lên 5,0%, làm thu hẹp dư địa nới lỏng tiền tệ và gia tăng rủi ro với tăng trưởng.
Dư địa chính sách có thể hạn chế hơn khi giá dầu cao: bù đắp hoàn toàn cho cú sốc giá 95 USD/thùng đòi hỏi chi tiêu tài khóa/đầu tư công vượt xa mức này trong một năm tài khóa duy nhất — một thách thức rất lớn.
Kịch bản cao (95 USD/thùng) có thể làm tăng trưởng GDP giảm từ 8,5% xuống 7,5% do áp lực lạm phát kéo dài, nhu cầu trong nước suy yếu, cán cân thương mại xấu đi.